ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಸವನಗುಡಿಯ ಶ್ರೀ ದೊಡ್ಡ ಬಸವಣ್ಣ (Bull Temple) ದೇವಾಲಯದ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹದ್ದು. ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪೂಜೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿದೆ.
🌺 ಬಸವನಗುಡಿ ದೊಡ್ಡ ಬಸವಣ್ಣನ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
- ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ನಂದಿ: ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವು ಒಂದೇ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಡೆದ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ (ಸುಮಾರು 15 ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು 20 ಅಡಿ ಉದ್ದ).
- ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ: 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿರ್ಮಾತೃ ಮಾಗಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
- ಬೆಣ್ಣೆ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ: ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಂದಿಗೆ ನೂರಾರು ಕೆಜಿ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಅಲಂಕಾರ (ಬೆಣ್ಣೆ ಸೇವೆ) ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
🥜 ಐತಿಹಾಸಿಕ 'ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪರಿಷೆ'ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಪೌರಾಣಿಕ/ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥೆಯಿದೆ:
ಕಥೆ: ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಸವನಗುಡಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬೆಳೆ ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಳಾಹೀನ ಬಸವನೊಂದು (ಗೂಳಿ) ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಬಂದು ಬೆಳೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ನೊಂದ ರೈತರು, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದಾಗಿ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತರು. ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಗೂಳಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯ ಸೋಮವಾರದಂದು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪರಿಷೆ' (Groundnut Fair) ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಯ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಈ ದೊಡ್ಡ ಬಸವಣ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸದ್ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬಸವಣ್ಣನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಸದಾ ಇರಲಿ! 🌸🙏🏻
ಮಾಹಿತಿ ಕಲೆ ವಿದ್ಯಾಶಂಕರ ಹುಳಿಕುಂಟೆ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರ ಬೆಂಗಳೂರು

